Een blind date met de belangrijkste Bredanaar én Nederlander aller tijden. Dat overkwam een vrouwelijk gezelschap tijdens een zakelijk uitje in Breda. Als onderdeel van een speurtocht georganiseerd door Hotel Nassau Breda tussen het inhoudelijke dagprogramma en het diner. In vijf minuten maakte Willem van Oranje van deze dames ambassadeurs van Breda die vanaf heden bij het horen van de naam Willem van Oranje luid zullen roepen: “Die heb ik ontmoet, die woonde in Breda!” Ook Willem van Oranje boeken voor uw evenementje? Info: www.staddesvaderlands.nl
Leids Ontzet op 3 oktober. Jaarlijks viert Leiden groots feest om te herdenken dat in 1574 tijdens de Tachtigjarige oorlog een einde kwam aan het maandenlange beleg (uithongering) van Leiden door vijandige Spaanse troepen. De belegeraars kozen het hazenpad nadat Willem van Oranje opdracht had gegeven om de dijken door te steken en de omgeving van Leiden onder water te zetten. De uitgehongerde Leidse burgers konden zich eindelijk te goed doen aan haring, wittebrood en hutspot. Vijftig jaar na het beleg van Leiden in 1624 zou ook de thuisstad van Willem van Oranje, Breda, te maken krijgen met een Spaanse belegering die eveneens maandenlang duurde. Het Spaanse leger was toen vele malen groter en Breda moest uiteindelijk capituleren. Van beide belegeringen zijn schilderijen gemaakt. Op een schilderij van Mattheus van Bree is de Leidse burgemeester Van der Werf afgebeeld die zijn eigen lichaam aanbiedt als voedsel voor de hongerende Leidse bevolking. Op een schilderij van Diego Velazquez is Justinus van Nassau afgebeeld die de sleutel van de stad Breda overhandigt aan generaal Spinola van het Spaanse leger. Heb je zaterdag nog niets gepland? Ga een harinkje eten en genieten van de feesten in Leiden en doe ze de groeten uit Breda!
Bredase grootvader des vaderlands: Engelbert II van Nassau (1451-1504). Bijnaam: ‘De Roemrijke’. Vervulde gedurende twee jaren een bestuurlijke positie waar zijn achterneefje Willem van Oranje alleen maar van kon dromen: plaatsvervangend landsheer (landvoogd) der Nederlanden. Engelbert werd in deze rol benoemd toen de landsheer zelf afreisde naar Spanje om zich aldaar voor te stellen als troonopvolger, de nieuwe ‘koning van Hispanje’. Engelbert had zijn benoeming verdiend door zijn diplomatieke maar vooral militaire steun bij het vestigen van de heerschappij van deze nieuwe landsheer over de Nederlanden. In Engelberts tijd verschoof het zwaartepunt van de Nederlanden van het graafschap Vlaanderen naar het hertogdom Brabant. Ongetwijfeld om zichzelf te belonen voor zijn glansrijke carrière kocht Engelbert in de herfst van zijn leven het burgemeesterschap over de stad Antwerpen dat een sterke economische opmars beleefde ten koste van Brugge. Wil je iets van Engelbert in het echt zien? In de Grote Kerk van Breda vind je het schitterende praalgraf van deze belangrijke wegbereider van de latere vader des vaderlands Willem van Oranje.
Hendrik van Nassau-Breda (1483-1538) was de belangrijkste steunpilaar van Europa’s machtigste heerser van de late middeleeuwen keizer Karel V, heer der Nederlanden. Hendrik was een van de opvoeders van de jonge Karel. Hendrik zou als legeraanvoerder strijden tegen Karels aartsvijand Frankrijk. Hendrik reisde met Karel naar Spanje voor Karels kroning tot Spaans koning en zou daar gedurende acht jaar blijven om Karel stevig in het koninklijke zadel te zetten (‘de koning van Hispanje heb ik altijd geëerd’). En Hendrik speelde een belangrijke rol bij de verkiezing van Karel tot Rooms-Duits keizer. Niet voor niets dus dat Karel na Hendriks dood zeer veel sympathie toonde voor zijn erfopvolgers: eerst Hendriks eigen zoon René en daarna Hendriks neefje Willem die zou uitgroeien tot onze vader des vaderlands. Wil je iets van Hendrik in het echt zien? Zijn naam (Henricus) staat vermeld boven de hoofdingang van het kasteel van Breda.
René van Nassau-Breda (1518-1544), ook gekend als René van Chalon, was de eerste Nederlandse Nassau die de titel prins van Oranje voerde. Hij zou erflater worden van diens neef en latere vader des vaderlands Willem van Oranje. Net als zijn Bredase voorvaderen was René een trouwe steunpilaar van de Habsburgers die heersten over grote delen van Europa waaronder de Lage Landen. René verdiende zijn sporen als legeraanvoerder in de strijd van Habsburger Karel V tegen aartsrivaal Frankrijk. René onderdrukte eerst binnenlandse opstanden tegen Karel V van het door Frankrijk gesteunde Gent (1540) en Gelre (1543). Daarna ging René op Frans grondgebied de confrontatie aan middels belegering van de stad Saint Dizier (1544). Maar tijdens dat beleg werd René geraakt door een kanonskogel en stierf hij aan de verwondingen op 25-jarige leeftijd. Vanwege Renés korte leven en het feit dat de Habsburgse heerschappij over de Nederlanden later zou afbrokkelen als gevolg van een succesvolle volksopstand tegen Karels opvolger Filips onder leiding van (nota bene!) zijn erfgenaam Willem is René van Nassau een beetje in de vergetelheid geraakt. Wil je een herinnering aan René zien? In de Grote Kerk van Breda in de prinsenkapel staat zijn naam vermeld op de sluitsteen van de Nassau grafkelder.
“Het was geweldig om het hele verhaal te horen.” Dat was de reactie van Anne-Marie die met haar Harderwijkse vriendengroep tijdens een dagje Breda het belangrijke verhaal van de stad beleefde vanuit het perspectief van stads beroemdste inwoner Willem van Oranje. Na koffie en lunch in restaurant Publieke Werken luisterden zij ter plekke eerst 40 minuten naar Willems stand-up history voordracht ‘Breda Stad des Vaderlands’. Gevolgd door een stadswandeling waarin Willem hen de belangrijke plaatsen uit zijn leven in het echt liet zien. “Breda als Nassaustad wordt nooit meer vergeten.” Wil jij deze Bredase belevenis ook ervaren met je vrienden, familie of collega’s? Voor meer info check: info@staddesvaderlands.nl .
Hoog bezoek voor Breda. In de zestiende eeuw was de Benelux een bestuurlijke eenheid genaamd de Nederlanden of Lage Landen. Bestuurd door de van oorsprong Oostenrijkse adellijke familie Habsburg. De Bredase Nassaus waren zeer belangrijke steunpilaren van de Habsburgers. Uiteindelijk zou de zesde generatie Nassau-Breda, Willem van Oranje-Nassau, in opstand komen tegen Habsburg en daarmee de basis leggen voor de stichting van de staat Nederland. Vrijwel alle landsheren en landvoogden uit het huis Habsburg hebben het kasteel van de Nassaus in Breda bezocht: Karel V, Filips II, de hertog van Alva en ook Maximiliaan van Oostenrijk, Margaretha van Oostenrijk en Maria van Hongarije. Dat maakt duidelijk dat het kasteel van Breda een ‘hot spot’ is in onze vaderlandse geschiedenis!
Wat nu? Dat was de vraag direct na de moord op Willem van Oranje-Nassau door Balthasar Gerards op 10 juli van het jaar 1584. Willems testament maakte duidelijk dat hij bijgezet wilde worden in het familiegraf van zijn voorvaderen, waaronder zijn erflater René van Nassau-Chalon, in de Onze Lieve Vrouwe kerk te Breda. De tekst van Willems testament luidt (vertaald uit het Frans): “En wat betreft de grafplaats, hebben Wij gekozen voor de Onze Lieve Vrouwe Kapittelkerk te Breda, in de kapel waar mijn overleden heer en neef René van Chalon is begraven; en als dat niet makkelijk kan worden uitgevoerd zullen zij die de opdracht hebben ontvangen en geaccepteerd adviseren over een andere meer geschikte plaats, aan wier oordeel en wijsheid en die van onze hierna genoemde testamentaire executeurs, of een van hen, wij uit handen geven alle plechtigheden aangaande de uitvaart en begrafenis.” Voorbereidingen werden getroffen om Willem van Oranje te begraven in….. Delft. Waarom niet in Breda conform Willems wens? Omdat Breda op dat moment in handen was van vijandige Spanjaarden als gevolg van de Tachtigjarige Oorlog (De Opstand) en dus onbereikbaar. Zo raakte Breda zijn belangrijkste inwoner aller tijden kwijt. Voor Breda blijft hij echter voor altijd ‘Onze Willem’.
Breda introduceert Vianden in het wapen van Nassau. Het wapenschild van Oranje-Nassau heeft als derde kwartier (linksonder) een rood vlak met een horizontale witte baan. Dit is het wapen van het voormalige graafschap Vianden in Luxemburg. Hoofdstad van het oude graafschap is het gelijknamige stadje Vianden gelegen aan de voet van de berg waarop de burcht staat van de graven van Vianden. Via vererving kwam Vianden in 1417 in bezit van Engelbrecht I van Nassau, eerste generatie van de Bredase tak van het huis Nassau, en sindsdien prijken de kleuren van Vianden op het wapen van Nassau.
Breda Oranje Nassaustad! Het nieuwe shirt van voetbalclub NAC Breda is een eerbetoon aan de thuisstad van zes generaties Nassau die aan de basis stonden van de vrijstaat Nederland. Hup NAC Breda, hup Oranje!!
