Stand-up history in Hotel Nassau Breda tijdens de Nassaudag op maandag 9 juni (2e Pinksterdag)! Willem van Oranje-Nassau in eigen persoon houdt de luchtige en boeiende voordracht “Breda Stad des Vaderlands” over de hoofdrol die zijn stad Breda speelde bij de stichting van de staat Nederland. Duur: 45 minuten. Om 13.00; 14:00; 15:00 en 16.00 uur in de mooie kapel van Hotel Nassau Breda. Ter lering en vermaak, komt dat zien!
Ontdek Breda vanuit het perspectief van haar beroemdste inwoner aller tijden: Willem van Oranje-Nassau. Hij was bijna 25 jaar, van 1544 tot 1567, de heerser over Breda en zou vanuit deze stad uitgroeien tot vader des vaderlands. Tijdens een mooie wandeling van 1,5 uur laat Willem je de belangrijkste locaties uit zijn Bredase leven zien en vertelt hij over zijn leidersrol in de Nederlandse onafhankelijkheidsstrijd. Ter lering en vermaak! Te boeken voor groepen. Meer informatie op www.staddesvaderlands.nl
In Breda en in Vianen vind je de enige “dubbeldekker” graven in Nederland. In de Grote Kerk van Breda het praalgraf van Engelbert II van Nassau (1451-1504) en zijn vrouw Cimburga van Baden. In de Grote Kerk van Vianen het praalgraf van Reinoud III van Brederode (1492-1556) en zijn echtgenote Philippote van der Marck. Reinoud en Philippote waren de ouders van Hendrik van Brederode, bijgenaamd de Grote Geus, die in 1566 het smeekschrift der edelen aanbood aan landvoogdes Margaretha van Parma. In Vianen ligt het echtpaar Brederode op de eerste verdieping van het graf. Op de begane grond rust een transi macabre (het vergane lijk – de vergankelijkheid van het leven) op een gevlochten doodsmat. In Breda ligt het echtpaar Nassau op de begane grond, ook op een gevlochten doodsmat, en bevindt zich op de eerste verdieping van het graf het ridderharnas van Engelbert dat zijn belangrijke militaire overwinningen in dienst van de landsheer symboliseert. Ben je eens in de buurt van Vianen, bezoek aldaar de Grote Kerk, en doe ze de groeten uit stad des vaderlands Breda!
In West-Brabant richten wij ons graag op onze zuiderburen in plaats van op onze oosterburen.
Het belangrijkste huis van Breda. En van Nederland? De woning van vader des vaderlands Willem van Oranje-Nassau. Genaamd het Blokhuis en gelegen op het terrein van het Kasteel van Breda. Dit was 25 jaar lang het ’thuis’ van Willem tussen 1544 en 1567. Nergens woonde Willem langer tijdens zijn leven. Hier wachten zijn vrouw en kinderen op hem als hij aan het werk was in Brussel of wanneer hij reisde door de Lage Landen. Vier van Willems kinderen werden in het Blokhuis in Breda geboren. Het ligt er vandaag de dag een beetje onopgemerkt bij en deels verscholen achter plantsoenen. Wordt het niet eens tijd dat de stad Breda dit belangrijke gebouw meer in de schijnwerpers gaat zetten en de bekendheid vergroten? Zodat Nederlanders het in één adem gaan noemen met het Prinsenhof in Delft? Kan geen kwaad voor de toeristische en culturele waarde van Breda. Wat vind jij?
Om Nassau-Breda te begrijpen moet je Habsburg begrijpen. De Oostenrijkse adellijke familie Habsburg nam in 1477 de heerschappij over de Lage Landen over van de Franse hertog van Bourgondië. Die machtsovername ging niet van een leien dakje. Met name dankzij militaire inspanningen van Engelbert II van Nassau kwam Maximiliaan van Habsburg stevig in het zadel te zitten. Ook in volgende twee generaties bleef de alliantie tussen Habsburg (Filips de Schone, Karel V) en Nassau-Breda (Hendrik III, René) ijzersterk. Habsburg kon zijn heerschappij verder uitbreiden – de Spaanse koningskroon en de Duitse keizerskroon kwamen in bezit – dankzij Bredase steun. Totdat… het in vierde generatie van de samenwerking mis ging! In 1567 besloot de Bredase Nassauer Willem dat hij zich niet langer moreel kon verenigen met het autoritaire Habsburgse bewind. Zo kwam na 100 jaar een einde aan de innige samenwerking tussen Habsburg en Nassau-Breda. Wat volgde was een strijd tussen Habsburg en Nassau (Tachtigjarige Oorlog). Willem van Oranje-Nassau uit Breda wipte de Habsburger Filips II uit het zadel en groeide uit tot vader des vaderlands.
Princenhage verbonden aan Nassau-Breda. Op een monument opgericht in 1898 ter gelegenheid van de troonbestijging van koningin Wilhelmina staat uitgelegd hoe het voormalige dorp en nu Bredaas stadsdeel Princenhage aan zijn naam is gekomen. Nadat in 1387 de heer van Breda Jan van Polanen de heerlijkheid de Hage koopt van de hertogin van Brabant trouwt erfdochter Johanna van Polanen in 1404 met Engelbrecht van Nassau die daardoor heer van Breda en van de Hage wordt. Hun nazaat Reinier van Nassau erft in 1531 prinsdom Oranje en zo wordt Hage dus ‘Princenhage’. De Hage werd in het Latijn aangeduid als Haga maar de middeleeuwse naam van het dorp was Mertersem. Tegenwoordig heet de straat waaraan het monument gelegen is: Laan van Mertersem
Niet zijn prinsentitel maar de heldenmoed die zijn huis Nassau-Breda kenmerkte was de drijvende kracht achter de leidersrol van Willem van Oranje Nassau tijdens de Opstand welke resulteerde in de stichting van de staat Nederland. Het bewijs: zijn tijdgenoot en collega-edelman Filips van Croy had ook een prinsentitel (Chimay) maar ging roemloos ten onder in de strijd. De familie Croy uit Henegouwen was in de Lage Landen van de 15e en 16e eeuw de grote adellijke rivaal van de familie Nassau uit Brabant. Filips van Croy deed weliswaar mee aan de opstand tegen de landsheer, de Spaanse koning Filips II, maar hij vertegenwoordigde het katholieke kamp terwijl Oranje de zijde van de protestanten koos. Met de toenemende protestantse aanhang in zowel de zuidelijke als noordelijke Nederlanden bleek Oranje op het winnende paard te hebben gewed. Dat inzicht had Willem niet van vreemden: vijf generaties van zijn voorvaderen uit het huis Nassau-Breda stonden reeds bekend om hun militaire en bestuurlijke kwaliteiten. Willem van Nassau, prins van Oranje, maar vooral: heer van Breda!
Dat vandaag de dag veel mensen Breda kennen als Nassaustad is specifiek te danken aan die ene Nassau: Willem van Oranje-Nassau. Het bewijs daarvoor is dat weinig mensen Bergen op Zoom zullen kennen als Glymesstad. Terwijl vijf generaties van beide adellijke families Nassau te Breda en Glymes te Bergen op Zoom even machtig waren in de Bourgondisch-Habsburgse Nederlanden van de 15e en 16e eeuw. Het verschil is dat het huis Nassau-Breda de leider, Willem, leverde voor de opstand tegen de landsheer, de koning van Spanje, welke zou resulteren in de stichting van de staat Nederland. Daarmee werden met terugwerkende kracht alle Bredase voorvaderen van Willem belangrijk. Willems evenknie aan Glymes zijde, Jan IV van Glymes, was vlak voor het uitbreken van de opstand overleden in Spanje na een overleg met de koning aldaar. Voor hem was dus geen heldenrol weggelegd in de onafhankelijkheidsoorlog en zo verdween het geslacht Glymes naar de achtergrond. Maar als u binnenkort naar Breda komt voor een bezichtiging van de Nassaustad rijdt dan ook even door naar onze buur Bergen Glymesstad waar net als in Breda een prinsenhof en een kathedraal te bezichtigen zijn. Met de groeten van de West-Brabantse vrienden Willem van Oranje-Nassau en Jan IV van Glymes!
